Cóż za przyjaciel mamy w Jezusie: Biblijne znaczenie ukochanej pieśni

Pytanie z tytułu tej ukochanej pieśni znajduje odpowiedź w jasnym „tak” – Jezus jest najprawdziwszym przyjacielem, jakiego możesz mieć. Jego zwrotki są wypełnione obietnicami z Bożego Słowa, które zapraszają samotne serca, obciążone dusze i niespokojne umysły do znalezienia prawdziwego pocieszenia w Zbawicielu, który słyszy, rozumie i działa na naszą rzecz.

Historia powstania pieśni „Cóż za przyjaciel mamy w Jezusie”

Zanim przyjrzymy się biblijnej prawdzie kryjącej się za każdą zwrotką, warto poznać człowieka, który napisał te słowa. Joseph Scriven nie był obcy cierpieniu. Urodzony w Irlandii w 1819 roku, planował poślubić swoją ukochaną z dzieciństwa, ale utonęła w noc poprzedzającą ich ślub. Ze złamanym sercem Scriven wyemigrował później do Kanady, gdzie zakochał się ponownie. Wtedy znów spotkał go dramat: jego druga narzeczona zmarła na zapalenie płuc kilka tygodni przed ślubem. Scriven nigdy się nie ożenił. Zamiast tego poświęcił swoje życie służbie ubogim i niepełnosprawnym, często rąbiąc drewno dla tych, którzy nie mogli zapłacić.

W 1855 roku jego matka ciężko zachorowała w Irlandii. Nie mogąc pozwolić sobie na podróż, by być przy niej, Scriven wysłał jej napisany przez siebie wiersz, aby pocieszyć ją w cierpieniu. Ten wiersz, zatytułowany pierwotnie „Módl się nieustannie”, stał się pieśnią, którą znamy dzisiaj. Nigdy nie był przeznaczony do publikacji. Był osobistym darem syna dla cierpiącej matki, zakorzenionym w prawdzie, że gdy ludzka siła zawodzi, Chrystus pozostaje wierny. Sam Scriven żył tymi słowami. Sąsiad wspominał później: „Był człowiekiem, który dosłownie wszystko zanosił do Pana w modlitwie”. Jego historia przypomina nam, że ta pieśń narodziła się nie w sali wykładowej, lecz wśród powtarzających się, niewyobrażalnych strat. To czyni jej przesłanie o Bożej przyjaźni tym bardziej wiarygodnym.

Życie Scriviena było echem napomnienia Pawła skierowanego do Tesaloniczan, które prawdopodobnie zainspirowało pierwotny tytuł wiersza:

Zawsze się radujcie. Nieustannie się módlcie. Za wszystko dziękujcie, taka jest bowiem wola Boża w Chrystusie Jezusie względem was.

— 1 Tes 5,16-18

Biblijne znaczenie słów: „Czy mamy próby i pokusy?”

Pierwsza zwrotka rozpoczyna się od szczerego przyznania się do ludzkiej kondycji: „Cóż za przyjaciela mamy w Jezusie, który wszystkie nasze grzechy i smutki bierze na siebie! Cóż za przywilej zanieść wszystko do Boga w modlitwie!” Następnie pada przenikliwe pytanie: „Czy mamy próby i pokusy? Czy jest gdzieś kłopot?” Pieśń nie udaje, że wiara eliminuje trudności; raczej zakłada, że próby są częścią życia i od razu wskazuje na rozwiązanie – modlitwę.

Odzwierciedla to realizm Pisma Świętego. Sam Jezus powiedział swoim uczniom:

Powiedziałem wam to, abyście we Mnie mieli pokój. Na świecie będziecie mieć ucisk, ale ufajcie, Ja zwyciężyłem świat.

— J 16,33

Zauważ, jak słowa pieśni „Czy jest gdzieś kłopot?” współbrzmią z pewnością ucisku. Biblijną odpowiedzią nie jest zaprzeczanie. To ufne zwrócenie się ku Temu, który już zwyciężył. Kiedy Scriven pisze o „próbach i pokusach”, używa języka, który współbrzmi z doświadczeniem wiary opisanym w Liście Jakuba:

Poczytujcie to sobie za największą radość, moi bracia, gdy różne pokusy przechodzicie; wiedząc, że doświadczenie waszej wiary rodzi cierpliwość.

— Jk 1,2-3

Śpiewanie tych słów oznacza przyznanie, że życie boli, oraz wyznanie, że nie cierpimy sami. Nasza przyjaźń z Jezusem może przemienić próby z bezsensownego bólu w chwile doświadczenia Jego podtrzymującej łaski.

Jak Jezus udowadnia, że jest naszym Przyjacielem

Pieśń nazywa Jezusa Przyjacielem. To nie jest jedynie sentymentalne ujęcie. Sam Jezus użył tego określenia i potwierdził je największym aktem miłości. W J 15, podczas ostatnich godzin spędzonych z uczniami, nadał przyjaźni nowe znaczenie:

Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich. Wy jesteście moimi przyjaciółmi, jeśli czynicie to, co wam przykazuję. Już was nie nazywam sługami, bo sługa nie wie, co czyni jego pan. Lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo wszystko, co usłyszałem od mego Ojca, oznajmiłem wam.

— J 15,13-15

Oto trzy sposoby, w jakie Jezus pokazuje, że jest naszym najprawdziwszym Przyjacielem:

• Oddał za nas swoje życie. Największa możliwa miłość to ofiarna śmierć za ukochaną osobę. Jezus nie czekał, aż staniemy się doskonali; umarł za nas, „gdy jeszcze byliśmy grzesznikami” (Rz 5,8). Ta przyjaźń zaczyna się od Niego i jest przez Niego ugruntowana, a nie przez nasze działanie.
• Nazywa nas przyjaciółmi, a nie sługami. W starożytnym świecie sługa był posłuszny bez rozumienia. Przyjaciel natomiast jest dopuszczany do zaufania. Jezus obiecuje dzielić się z nami tym, co Ojciec Mu dał – swoim umysłem, sercem i zamysłami. Przez Ducha Świętego i Pismo Święte Chrystus otwiera przed nami swoje wewnętrzne życie.
• On pierwszy nas wybrał. W tym samym fragmencie Jezus mówi: „Nie wy mnie wybraliście, ale Ja was wybrałem” (J 15,16). Ludzkie przyjaźnie często zaczynają się od wzajemnej sympatii. Przyjaźń Jezusa jest darem suwerennej łaski Bożej. Kiedy czujemy się zapomniani lub niechciani, ta prawda jest dla nas kotwicą: Syn Boży wybrał nas na swoich przyjaciół.

Ta więź nie jest odległym ideałem. Autor Księgi Przysłów opisuje praktyczny wymiar wiernej przyjaźni w słowach, które doskonale odnoszą się do Chrystusa:

Przyjaciel miłuje w każdym czasie, a brat rodzi się w niedoli.

— Prz 17,17

Jezus jest Przyjacielem, który nigdy nie odsuwa się od nas w naszych najgorszych chwilach. Jego miłość jest niezmiennaa, Jego towarzystwo niezachwiane, właśnie wtedy, gdy przychodzi niedola.

Wezwanie: „Zanieś to do Pana w modlitwie”

Być może najbardziej zapadającym w pamięć zwrotem w pieśni jest powtarzający się refren: „Zanieś to do Pana w modlitwie”. Nie jest to luźna sugestia. To bezpośrednie zastosowanie jednego z najpasterskich nakazów Nowego Testamentu. Paweł napisał te słowa do kościoła obciążonego prześladowaniami i codziennymi potrzebami:

Nie troszczcie się o nic, ale we wszystkim w modlitwie i błaganiach z dziękczynieniem niech wasze prośby będą znane Bogu. A pokój Boży, który przewyższa wszelkie zrozumienie, będzie strzegł waszych serc i myśli w Chrystusie Jezusie.

— Flp 4,6-7

Trzy jasne prawdy w tym fragmencie pomagają wyjaśnić wezwanie pieśni:

Po pierwsze, zakres jest wszechogarniający. Paweł mówi „we wszystkim” – nie tylko w tym, co „duchowe” lub „duże”. Pieśń Scriviena zawiera „grzechy i smutki”, „próby i pokusy” oraz „kłopoty gdziekolwiek”. Żaden ciężar nie jest zbyt mały ani zbyt trudny, aby przynieść go Bogu. Jak dziecko biegnące do kochającego rodzica z obtartym kolanem, jesteśmy zaproszeni, aby przynosić Ojcu wszystko, co nas dotyczy.

Po drugie, postawą jest dziękczynienie. Nawet wylewając swoje troski, Paweł nakazuje nam włączyć wdzięczność. To zmienia modlitwę z narzekania w akt zaufania. Pieśń to podejmuje; sam fakt pójścia do Jezusa jako przyjaciela potwierdza, że On jest dobry i że Mu zależy.

Po trzecie, rezultatem jest nadprzyrodzony pokój. Pokój Boży stoi na straży naszych serc i myśli jak strażnik. To nie jest pokój zależny od poprawy okoliczności. To pokój zakorzeniony w obecności samego Chrystusa. Kiedy Scriven pisał: „O, jak często tracimy pokój, o, jak niepotrzebnie cierpimy, wszystko dlatego, że nie zanosimy wszystkiego do Boga w modlitwie”, nie przesadzał. Często nosimy ciężary, które nigdy nie miały być dźwigane samotnie, ponieważ zaniedbujemy to otwarte zaproszenie.

Jezus ponosi nasze smutki i grzechy

Pierwsza zwrotka pieśni głosi, że Jezus jest tym, do którego przynosimy „wszystkie nasze grzechy i smutki”. To głęboka teologiczna prawda: Chrystus nie tylko przebacza nasze grzechy, ale także ponosi emocjonalny i duchowy ciężar naszych cierpień. To jedno mieć przyjaciela, który słucha. To coś innego mieć przyjaciela, który może faktycznie zdjąć ciężar z twoich pleców.

Sam Jezus wypowiedział najczulsze zaproszenie w całym Piśmie Świętym, zapisane w Ewangelii Mateusza:

Przyjdźcie do mnie wszyscy, którzy jesteście spracowani i obciążeni, a Ja wam dam odpoczynek. Weźcie na siebie moje jarzmo i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokornego serca, a znajdziecie odpoczynek dla waszych dusz. Albowiem moje jarzmo jest słodkie, a moje brzemię lekkie.

— Mt 11,28-30

Jezus najpierw skierował to zaproszenie do ludzi wyczerpanych religijnym wysiłkiem i życiowymi trudnościami. Jezus przedstawia się jako łagodny towarzysz jarzma, który kroczy obok nas i dźwiga cięższą część ładunku. Zauważ, że nie mówi „zostawcie swoje jarzmo”, ale „weźcie na siebie moje jarzmo”. Zastępuje ciężkie, źle dopasowane jarzma własnego wysiłku i winy takim, które dobrze na nas leży, a On sam ciągnie obok nas.

Apostoł Piotr później powtórzył to wezwanie, zachęcając wierzących, aby zrzucili swój niepokój na Boga:

Uniżajcie się więc pod potężną ręką Boga, aby was wywyższył we właściwym czasie. Wszystkie wasze troski przerzućcie na Niego, gdyż On się o was troszczy.

— 1 P 5,6-7

Słowo „przerzućcie” to czynne, zdecydowane rzucenie – jak zarzucenie worka na grzbiet osła. Piotr opiera ten czyn na zapewnieniu „gdyż On się o was troszczy”. Wezwanie pieśni do przynoszenia grzechów i smutków Jezusowi jest emocjonalnym i duchowym odpowiednikiem tego działania. Możemy położyć nasze zmartwienia, żale i smutki na Chrystusie, ufni, że Jego troska jest osobista i głęboka.

Znajdowanie pokoju, gdy żaden inny przyjaciel nie rozumie

Trzecia zwrotka pieśni zawiera poruszające zdanie: „Czy znajdziemy przyjaciela tak wiernego, który podzieli wszystkie nasze smutki? Jezus zna każdą naszą słabość; zanieś to do Pana w modlitwie.” Dotyka to powszechnego bólu: poczucia bycia niezrozumianym. Nawet najlepsi ludzcy przyjaciele mają ograniczenia. Nie mogą w pełni wejść w naszą skórę ani odczuć naszego żalu dokładnie tak, jak my. Jezus może.

List do Hebrajczyków daje nam jedną z najbardziej pocieszających prawd o współczuciu Chrystusa:

Nie mamy bowiem arcykapłana, który by nie mógł współczuć z naszymi słabościami, lecz który doświadczony we wszystkim podobnie jak my, ale bez grzechu. Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę dla otrzymania pomocy w odpowiednim czasie.

— Hbr 4,15-16

Autor używa podwójnego przeczenia, aby jasno wyrazić myśl: nie mamy arcykapłana, który jest niezdolny współczuć. Innymi słowy, Jezus jest w pełni zdolny. Jego pokusy i Jego ludzkie doświadczenie głodu, smutku, zdrady i fizycznego bólu wyposażyły Go nie po to, by potępiać naszą słabość, ale by ją rozumieć. On wie, co to znaczy być opuszczonym przez przyjaciół, płakać przy grobie i stawić czoła nadchodzącemu cierpieniu. Dlatego możemy zbliżać się do tronu Bożego nie z drżącym strachem, ale z ufną śmiałością.

To jest niewzruszony fundament zapewnienia pieśni. Nawet gdy każde ludzkie źródło pocieszenia zawodzi, wierzący wciąż ma otwarty dostęp do tronu Bożego. Łaska dostępna tam nie jest teoretyczna; jest opisana jako pomoc „w odpowiednim czasie” – dokładnie wtedy, gdy nadchodzi kryzys. Psalmista wiedział o tym wieki wcześniej:

Rzuć na Pana swoje brzemię, a On cię podtrzyma. Nigdy nie dopuści, by sprawiedliwy miał być poruszony.

— Ps 55,22

Rzucanie jest aktem zaufania. Rolą Pana jest podtrzymanie nas i utwierdzenie. Pieśń po prostu przekazuje tę starożytną mądrość w formie nadającej się do śpiewania dla zranionego świata.

Co to znaczy „stracić pokój” i jak go odzyskać

Ostatnia zwrotka pieśni skręca do wewnątrz z trzeźwą oceną: „Czy słabiśmy i obciążeni, przytłoczeni brzemieniem trosk? Drogi Zbawicielu, wciąż nasza ucieczko – zanieś to do Pana w modlitwie.” Przyznaje, że czasami tracimy pokój. Słowo „przytłoczeni” (bardziej archaiczne określenie oznaczające utrudnianie lub obciążanie) oddaje paraliż, który może wywołać niepokój. Wielu naśladowców Jezusa zna prawdę, ale czuje się zbyt przytłoczonych, aby według niej żyć.

Pismo Święte nie gani nas za to. Daje nam drogę powrotu. W Kazaniu na Górze Jezus łagodnie zwraca się do zatroskanego, rozproszonego serca:

Nie troszczcie się więc, mówiąc: Co będziemy jeść? Co będziemy pić? Czym się będziemy przyodziewać? Tego wszystkiego bowiem poganie szukają. Bo Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie. Szukajcie najpierw Królestwa Bożego i Jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane.

— Mt 6,31-33

Odzyskanie pokoju nie polega na zmobilizowaniu większej siły woli. To kwestia ponownego skupienia uwagi. Pieśń wzywa nas z powrotem do „drogiego Zbawiciela” jako naszej ucieczki. To słowo „ucieczka” pojawia się często w Psalmach, opisując Boga jako bezpieczną wieżę lub schronienie w burzy. Kiedy tracimy pokój, odpowiedzią nie jest silniejsze staranie się o spokój, ale ponowne biegnie do Jezusa. On pozostaje naszą ucieczką, nawet gdy nasze emocje mówią co innego.

Praktycznym krokiem jest ten, który pieśń wciąż powtarza: zanieś to do Pana w modlitwie. Wypowiedz to na głos, nawet jeśli słowa przychodzą wolno. Zapisz to. Usiądź w ciszy i wyobraź sobie, że wręczasz Mu każdy niepokój. Pokój, który potem nadejdzie, może nie być nagłym uczuciem. Może przyjść jako cicha pewność, że ciężar jest teraz w lepszych rękach.

Jeśli nosisz ciężar sam – czy to winę za coś, co zrobiłeś, żal po stracie, czy cichy ból samotności – niech ta pieśń przywoła cię z powrotem do Przyjaciela, który już wie i czeka. Otwórz dłonie w modlitwie już teraz i powiedz Mu, co ci leży na sercu. Nie potrzeba wyszukanych słów, tylko szczerego serca. Następnie rozważ skontaktowanie się z zaufanym chrześcijańskim przyjacielem lub pastorem i dzielenie tego ciężaru razem, ponieważ nawet wierzący potrzebują ramion z krwi i kości. Nigdy nie miałeś iść tą drogą bez Tego, który oddał swoje życie, aby nazwać cię przyjacielem.

Pytania, które zadają ludzie