W którym roku umarł Jezus? Historyczna i biblijna odpowiedź

Większość historyków datuje śmierć Jezusa na rok 30 lub 33 n.e., a wielu skłania się ku piątkowi 3 kwietnia 33 roku. Jednak Biblia nie koncentruje się na ustaleniu konkretnej daty kalendarzowej. Skupia się na wiecznym znaczeniu tego, co wydarzyło się tego dnia. W tym artykule przyjrzymy się biblijnym i historycznym wskazówkom, które pomagają zawęzić zakres lat, pamiętając jednocześnie, dlaczego krzyż wciąż ma znaczenie dla twojego dzisiejszego życia.

Dlaczego rok śmierci Jezusa ma znaczenie dla chrześcijan?

Możesz zapytać: „Skoro zmartwychwstanie jest fundamentem naszej wiary, czy naprawdę ma znaczenie, w którym dokładnie roku umarł Jezus?” To słuszne pytanie. Sam rok nie jest artykułem wiary; to, co nas zbawia, to dokonane dzieło Chrystusa, a nie data w kalendarzu. Jednak zagłębienie się w chronologię ma potężną moc: zakorzenia naszą wiarę w realnej historii. Ewangelia Łukasza rozpoczyna się od osadzenia opowieści w czasach panowania Tyberiusza Cezara i namiestnictwa Poncjusza Piłata. Chrześcijaństwo nie jest mitem unoszącym się poza czasem. To przecięcie boskiego planu i ludzkiej osi czasu umacnia naszą ufność, gdy pojawiają się wątpliwości.

W piętnastym roku rządów Tyberiusza Cezara, gdy zarządcą Judei był Poncjusz Piłat, tetrarchą Galilei – Herod, jego brat Filip – tetrarchą Iturei i Trachonu, Lizaniasz – tetrarchą Abileny, za najwyższych kapłanów Annasza i Kajfasza, słowo Boże skierowane zostało do Jana, syna Zachariasza, który przebywał na pustkowiu.

— Łk 3,1-2

Łukasz umieszcza działalność Jana Chrzciciela – a wkrótce potem samego Jezusa – w konkretnym momencie politycznym. To daje nam punkt wyjścia. Jeśli możemy datować ten „piętnasty rok” (zwykle umieszczany w latach 27–29 n.e.) i wiemy, że publiczna służba Jezusa trwała około trzech do trzech i pół roku, to już zawężamy okno czasowe ukrzyżowania. Rok ma więc znaczenie nie dla zbawienia, ale dlatego że świadczy, iż Bóg, który wszedł w czas, rzeczywiście chodził wśród nas w obecności prawdziwych świadków. Przypomina nam, że krzyż nie był filozoficzną ideą. Był rzymską egzekucją, która odbyła się w prawdziwy piątek poza murami Jerozolimy.

Biblijne wskazówki, które pomagają określić rok

Pismo Święte nie podaje nam daty w stylu „rok 33 n.e.”, ale rozsiewa wskazówki niczym okruchy chleba dla tych, którzy chcą się przyjrzeć uważnie. Ewangelie bardziej troszczą się o znaczenie krzyża niż o jego kalendarzowe umiejscowienie, niemniej jednak zawierają szczegóły, które pomagają zrekonstruować prawdopodobną chronologię. Oto kluczowe biblijne punkty orientacyjne, które prowadzą tę dyskusję:

1. Początek służby Jezusa (Łk 3,1-2.23). Piętnasty rok panowania Tyberiusza Cezara tradycyjnie przypadał na lata 27–29 n.e. Łk 3,23 mówi nam, że Jezus miał „około trzydziestu lat”, gdy rozpoczynał swoją służbę. Jeśli umieścimy Jego narodziny między 6 a 4 r. p.n.e. (na podstawie śmierci Heroda Wielkiego), to dobrze koresponduje z początkiem służby około lat 27–29 n.e.

2. Chronologia odbudowy świątyni (J 2,20). Podczas wczesnej wizyty paschalnej żydowscy przywódcy powiedzieli Jezusowi: „Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię”. Herod Wielki rozpoczął odbudowę świątyni około 20/19 r. p.n.e. Dodanie 46 lat daje mniej więcej rok 27–28 n.e. dla tego spotkania, które miało miejsce na początku służby Jezusa. Stąd Ewangelia Jana odnotowuje co najmniej trzy Paschy, co sugeruje około trzyletnią służbę, prowadzącą do ukrzyżowania w roku 30 lub 33 n.e.

Rzekli więc Żydzi: «Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a Ty ją wzniesiesz w trzech dniach?»

— J 2,20

3. Dzień Przygotowania i szabat (J 19,14.31). Wszystkie cztery Ewangelie zgadzają się, że Jezus umarł w „dniu Przygotowania” – dniu poprzedzającym szabat. Według Mateusza, Marka i Łukasza był to dzień przed tygodniowym szabatem (piątek), podczas gdy Jan wyraźnie nazywa go „dniem Przygotowania Paschy”. To małe wyrażenie ma ogromne implikacje. Jeśli wieczerza paschalna (14 Nisan) przypadła w piątek, baranek zostałby zabity w czwartek po południu, a Jezus – jako nasz Baranek Paschalny – został ukrzyżowany w dniu przygotowania przed uroczystym szabatem. Obliczenia astronomiczne mogą następnie wskazać lata między 29 a 36 n.e., w których 14 Nisan przypadało z czwartkowego wieczoru na piątkowy dzień. Wyróżniają się dwie możliwości: rok 30 i 33 n.e.

Był to dzień Przygotowania Paschy, około godziny szóstej. I rzekł do Żydów: «Oto król wasz!»

— J 19,14

4. Proroctwo Daniela 9,24–26. Słynne proroctwo o „siedemdziesięciu tygodniach” mówi o Pomazańcu, który zostanie „odcięty” po sześćdziesięciu dwóch tygodniach lat, od wydania dekretu o odbudowie Jerozolimy. Wielu konserwatywnych uczonych łączy dekret z Artakserksesem I w roku 445/444 p.n.e. (Ne 2). Obliczenie 69 „tygodni” lat (483 lat) przy użyciu prorockiego roku trwającego 360 dni często wskazuje na rok 30 lub 33 n.e. jako czas, w którym Mesjasz miał zostać „odcięty”. Choć interpretacje są różne, proroctwo to znacząco zawęża ramy czasowe.

Wiedz więc i rozumiej: Od chwili wydania dekretu o przywróceniu i odbudowie Jerozolimy aż do księcia-Pomazańca minie siedem tygodni i sześćdziesiąt dwa tygodnie; znowu będzie odbudowana, place i rowy, ale w ucisku czasów. A po sześćdziesięciu dwóch tygodniach Pomazaniec będzie odcięty i nie będzie to dla niego. A miasto i świątynię zniszczy lud nadchodzącego księcia: jego koniec będzie jak powódź; aż do końca wojna, postanowione zniszczenie.

— Dn 9,25-26

Dowody historyczne: co uczeni mówią o dacie ukrzyżowania

Oprócz tekstu biblijnego dowody zewnętrzne pomagają nam zawęzić rok. Tacyt, rzymski historyk, potwierdza, że Chrystus „poniósł najwyższą karę za panowania Tyberiusza z ręki jednego z naszych prokuratorów, Poncjusza Piłata” (Roczniki 15.44). To wyznacza wyraźne granice: Jezus umarł gdzieś pomiędzy rokiem 26 n.e., kiedy Piłat objął rządy nad Judeą, a rokiem 36 n.e., kiedy Piłat został usunięty. W tych ramach szukamy dnia przygotowania do Paschy, który jest zgodny z relacjami ewangelicznymi.

Szczególnie pomocna jest rekonstrukcja astronomiczna. Korzystając z danych starożytnego kalendarza księżycowego, badacze mogą ustalić, kiedy 14 Nisan (dzień przygotowania Paschy) przypadał w czwartek wieczór/piątek w latach 26–36 n.e. Tylko dwie daty pasują do biblijnego opisu ukrzyżowania w piątek: piątek, 7 kwietnia 30 r. n.e. oraz piątek, 3 kwietnia 33 r. n.e.

Przekazałem wam bowiem na początku to, co przejąłem: że Chrystus umarł za nasze grzechy zgodnie z Pismami, że został pogrzebany i że trzeciego dnia zmartwychwstał zgodnie z Pismami.

— 1 Kor 15,3-4

Niektóre wczesne tradycje kościelne, w tym te zanotowane przez Euzebiusza, a później przez Juliusza Afrykańskiego, skłaniają się ku rokowi 33 n.e. Argumentują, że ciemności opisane w Łk 23,44-45 mogły być związane z zaćmieniem Księżyca lub innym wydarzeniem atmosferycznym w roku ukrzyżowania, które niektórzy datują na 33 r. n.e. Śmierć Sejana w 31 r. n.e. może również wyjaśniać polityczną podatność Piłata podczas procesu Jezusa. Ta presja bardziej naturalnie pasuje do daty 33 r. n.e., kiedy Piłat był pod większym nadzorem zarówno ze strony przywódców żydowskich, jak i Rzymu.

Dokładny rok: 30 czy 33 n.e.?

Uczeni pozostają podzieleni między te dwie daty, a oba stanowiska można przyjmować w dobrej wierze. Zwolennicy roku 30 n.e. wskazują na prostsze odczytanie chronologii Ewangelii Jana, sugerując, że służba Jezusa trwała około dwóch do trzech lat, idealnie mieszcząc się w latach 27/28–30 n.e. Zauważają również, że jeśli „piętnasty rok Tyberiusza” obliczymy, uwzględniając współrządy z Augustem (11/12 r. n.e.), data przesuwa się wcześniej, czyniąc rok 30 bardziej prawdopodobnym. Wcześniejsza data pasuje również do narodzin około 6–4 r. p.n.e., co oznacza, że Jezus miał około 33–35 lat w chwili śmierci.

Sam Jezus rozpoczynając swoją działalność miał około trzydziestu lat, był, jak mniemano, synem Józefa, syna Helego.

— Łk 3,23

Argumenty na rzecz roku 33 n.e. opierają się na kilku punktach. Po pierwsze, Ewangelia Jana wyraźnie wymienia co najmniej trzy Paschy (J 2,13; 6,4; 11,55), a możliwe, że czwarta jest sugerowana w „święcie” z J 5,1. Sugeruje to służbę trwającą dłużej niż trzy lata i wskazuje na rok 33 n.e. Po drugie, dane astronomiczne sugerują, że rok 33 n.e. lepiej pasuje do piątku 14 Nisan w powszechnej praktyce żydowskiej. Po trzecie, klimat polityczny za Piłata lepiej odpowiada późniejszej dacie. Klemens Aleksandryjski umieścił ukrzyżowanie w konsulacie Rubeliusza Geminusa i Fufiusza Geminusa, co odpowiada rokowi 29 n.e., podczas gdy inne źródła patrystyczne, takie jak Tertulian, wskazują na rok 33 n.e.

To, co musimy zachować w napięciu, to fakt, że żadna z tych dat nie jest istotna dla wiary chrześcijańskiej. Sami apostołowie, głosząc ewangelię, nigdy nie mówili: „Uwierz, że Jezus umarł 3 kwietnia 33 roku n.e.” Głosili: „Chrystus umarł za nasze grzechy”. Data zakotwicza wydarzenie w historii. Znaczenie tego wydarzenia zakotwicza nasze dusze w wieczności.

Około godziny dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: «Eli, Eli, lema sabachthani?», to znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił?

— Mt 27,46

Za jakie grzechy umarł Jezus? Pełna biblijna odpowiedź

Kiedy już zbadaliśmy kiedy, musimy zapytać dlaczego. Biblia nie pozostawia miejsca na niejednoznaczność: Jezus umarł za wszystkie grzechy – przeszłe, teraźniejsze i przyszłe – tych, którzy mu ufają. Nie jest to wąskie przebłaganie za kilka ukrytych grzechów. To pełna zapłata Chrystusa za ludzki bunt. Oto kategorie, które przedstawia Pismo.

1. Nasze osobiste grzechy – te, które nie dają nam spać w nocy. Każde kłamstwo. Każde pożądliwe spojrzenie. Każde gniewne słowo. Apostołowie ujęli to osobiście. Paweł napisał, że Chrystus „wydał samego siebie za nasze grzechy” (Ga 1,4). Piotr powtórzył: „On sam poniósł nasze grzechy na swoim ciele na drzewo” (1 P 2,24).

On sam poniósł nasze grzechy w swoim ciele na drzewo, abyśmy martwi dla grzechów żyli dla sprawiedliwości. Jego ranami zostaliście uzdrowieni.

— 1 P 2,24

2. Grzech całego świata. Jan Chrzciciel zawołał: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata!” (J 1,29). Ofiara jest więcej niż wystarczająca dla każdego człowieka, który kiedykolwiek żył. Jej zasięg jest wystarczająco szeroki, by objąć cały świat.

3. Grzech dziedziczny i przekleństwo Prawa. Po Adamie wszyscy dziedziczymy naturę odwróconą od Boga. Jezus zrobił więcej niż tylko zapłacił za indywidualne przewinienia. Złamał moc przekleństwa, którego sami nigdy nie moglibyśmy uniknąć. Gal 3,13 wyjaśnia: „Chrystus wykupił nas z przekleństwa Prawa, stając się za nas przekleństwem”.

Chrystus wykupił nas z przekleństwa Prawa, stawszy się za nas przekleństwem, bo napisane jest: Przeklęty każdy, który wisi na drzewie.

— Ga 3,13

4. Grzechy zaniedbania i popełnienia. Grzeszymy, czyniąc to, czego nie powinniśmy, oraz zaniedbując to, co powinniśmy czynić. Jedno i drugie jest objęte. Krew Jezusa oczyszcza nas z „wszelkiej nieprawości” (1 J 1,9).

5. Grzechy winnego sumienia. List do Hebrajczyków odnosi się do tych, których dręczy pamięć o dawnych porażkach, pokazując, że sama „świadomość grzechów” jest tym, co ostatecznie usuwa ofiara Chrystusa (Hbr 10,2). On umarł nie tylko po to, by zapłacić karę za grzech, ale także by oczyścić nasze serca z poczucia winy.

Przede wszystkim Jezus umarł jako okup. On sam określił swoją misję: „Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, lecz aby służyć i oddać swoje życie jako okup za wielu” (Mt 20,28). Okup to cena zapłacona za uwolnienie jeńca. My byliśmy jeńcami grzechu, śmierci i oskarżeń szatana. Jezus zapłacił wszystko.

podobnie jak Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć i dać swoje życie na okup za wielu.

— Mt 20,28

Jak ta prawda zmienia nasze codzienne chodzenie z Chrystusem

Znajomość prawdopodobnego roku – a co ważniejsze, grzechów, za które umarł Jezus – nie powinna stać się ciekawostką. Ma ona umacniać twoje serce każdego ranka. Kiedy pamiętasz, że to samo słońce, które zaćmiło się w tamten pierwszy Wielki Piątek, teraz wschodzi nad twoim przebaczonym życiem, wdzięczność zaczyna zastępować winę.

Oto kilka praktycznych zmian:

Spowiedź staje się natychmiastowa, a nie opóźniona. Jeśli Jezus już poniósł ten grzech w roku 30 lub 33 n.e., po co nosić go choćby minutę dłużej? Możesz zwrócić się do Niego teraz i powiedzieć: „Panie, to jest Twoje; zapłaciłeś za to”.

Uwielbienie staje się jaśniejsze. Krzyż przestaje być mglistym symbolem religijnym, a staje się prawdziwym wydarzeniem w czasie, które pokazuje, jak głęboko cię kochał. Znał cię, zanim wziąłeś swój pierwszy oddech.

On to uczynił grzechem za nas Tego, który nie znał grzechu, abyśmy w Nim stali się sprawiedliwością Boga.

— 2 Kor 5,21

Ewangelizacja staje się mniej kwestią argumentacji, a bardziej zaproszenia. Nie musisz nikogo przekonywać do teorii. Zapraszasz ich do spotkania z Osobą, która wkroczyła w czas, aby ich uratować. Nawet historyczne szczegóły – Piłat, Tyberiusz, Herod – pokazują, że to nie jest bajka.

Cierpienie zyskuje perspektywę. Kiedy stajesz w obliczu własnych ciemnych godzin, pamiętaj, że Jezus znosił ciemność w południe i wołał, abyś ty nigdy nie był opuszczony. Jego cierpienie nadaje znaczenie naszemu obecnemu bólowi.

Było już około godziny szóstej i ciemność ogarnęła całą ziemię aż do godziny dziewiątej. Słońce się zaćmiło i zasłona przybytku rozdarła się przez środek. Wtedy Jezus zawołał donośnym głosem: «Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego». Po tych słowach wyzionął ducha.

— Łk 23,44-46

Życie w świetle krzyża oznacza budzenie się każdego dnia jako ktoś, kogo Chrystus wykupił. Dokładny rok może nigdy nie zostać ostatecznie ustalony, ale samo wydarzenie jest ustalone na zawsze. I to zmienia wszystko.

Spojrzałeś na księgi historyczne, wykresy astronomiczne i biblijne wskazówki. Ale najważniejsze pytanie nie brzmi: „W którym roku umarł Jezus?” Brzmi ono: Czy pozwoliłeś, aby Jego śmierć pokryła twoje grzechy? Jeśli nigdy tego nie zrobiłeś, możesz zwrócić się do Niego teraz, gdziekolwiek jesteś. Powiedz Mu, że wierzysz, iż umarł za ciebie i zmartwychwstał, i przyjmij przebaczenie, które kupił na tym wzgórzu. Jeśli już Go znasz, niech pewność tego krzyża umocni twoją ufność dzisiaj. On naprawdę to uczynił. Krocz w wolności, którą ci zdobył.

Pytania, które zadają ludzie